Μονοκλωνικά αντισώματα στην θεραπεία της ημικρανίας

Η ανάγκη για μείωση της συχνότητας, τη διάρκειας και της έντασης των κρίσεων ημικρανίας, αλλά και της μείωσης αναλγητικών φαρμάκων, οδηγεί συχνά στην επιλογή χρήσης μιας προφυλακτικής θεραπείας.

Ωστόσο, οι παλαιότερες φαρμακευτικές επιλογές έχουν κάποια μειονεκτήματα.

Καταρχάς, δεν είναι εξειδικευμένες θεραπείες για την ημικρανία, αλλά είναι φάρμακα που χρησιμοποιούνταν σε άλλες ενδείξεις, όπως η επιληψία, ο ίλιγγος και η κατάθλιψη και που στην πορεία παρατηρήθηκε πως έχουν αποτέλεσμα και στην ημικρανία. Παρά την τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα και την μεγάλη εμπειρία, σε μια μερίδα ημικρανικών ασθενών υπάρχει επιφύλαξη για τη χρήση φαρμάκων που έχουν και άλλες ενδείξεις. 

Επιπροσθέτως, το ενδεχόμενο των ανεπιθυμήτων ενεργειών, κάνει ορισμένους ασθενείς ακόμη πιο επιφυλακτικούς ή και πλήρως αρνητικούς στη χρήση τους, ενώ και αρκετοί ασθενείς που χρησιμοποίησαν κάποια στιγμή τέτοια φάρμακα αναφέρουν πως τα διέκοψαν λόγω κάποιας παρενέργειας.

Δεν μπορεί επίσης να παραβλεφθεί πως οι κλασσικές φαρμακευτικές θεραπείες δεν είναι αποτελεσματικές σε όλες τις περιπτώσεις- περίπου το 50% όσων τις δοκιμάζουν έχουν σημαντική βελτίωση.

Τέλος, σε περιπτώσεις μακροπρόθεσμης θεραπείας, που συχνά χρειάζεται, η θεραπεία με χάπια συχνά έχει πρακτικές δυσκολίες, καθώς πολλοί ασθενείς δεν τα λαμβάνουν με συνέπεια ή και σταδιακά τα διακόπτουνΤα διεθνή στατιστικά στοιχεία δείχνουν πως για όλους τους παραπάνω λόγους, μόνο περίπου 1 στους 10 ασθενείς που ξεκινά μια φαρμακευτική αγωγή για την ημικρανία τη συνεχίζει μετά από διάστημα ενός έτους. 

Στα γραφήματα που ακολουθούν, φαίνεται πως σημαντικό ποσοστό όσων δοκίμασαν προληπτική αγωγή για ημικρανία με αντικαταθλιπτικά ή αντιεπιληπτικά φάρμακα, δεν έμεινε ικανοποιημένο (Στοιχεία από την έρευνα "Η Ημικρανία στην Ελλάδα 2020" του Συλλόγου Ασθενών με Ημικρανία και Κεφαλαλγία Ελλάδος, όπως παρουσιάστηκαν στα πλαίσια ομιλίας στο 31ο Πανελλήνιο Συνέδριο Νευρολογίας, στις 6 Σεπτεμβρίου 2020).

Βαθμός ικανοποίησης από τις φαρμακευτικές θεραπείες της ημικρανίας

Το θεραπευτικό αυτό κενό καλύπτεται από μια νέα γενιά αντι-ημικρανικών φαρμάκων. Τα νέα αυτά φάρμακα δημιουργήθηκαν μετά την ανακάλυψη ότι μια χημική ουσία του οργανισμού που ονομάζεται CGRP είναι κομβική στη δημιουργία κρίσεων ημικρανίας. Έτσι, δημιουργήθηκαν με τη βοήθεια σύγχρονης ιατρικής τεχνολογίας μονοκλωνικά αντισώματα που εξουδετερώνουν το CGRP ή τον υποδοχέα του. Τα φάρμακα αυτά χορηγούνται με τη μορφή υποδόριας ένεσης μια φορά το μήνα ή το τρίμηνο, γεγονός που καθιστά τη λήψη εύκολη και συνεπή και, με βάση τα μέχρι τώρα στοιχεία, έχουν μικρό ποσοστό εμφάνισης παρενεργειών. Μάλιστα, η απόλυτα εξειδικευμένη τους δράση, η οποία σε αντίθεση με άλλα μονοκλωνικά αντισώματα που κυκλοφορούν για άλλες παθήσεις δεν αφορά το ανοσοποιητικό, οδήγησε στο ότι οι παρενέργειες που εμφανίστηκαν είναι συνήθως όχι σοβαρές, κάτι πολύ σημαντικό όταν η θεραπεία αφορά μία πάθηση όπως η ημικρανία.

Το πρώτο μονοκλωνικό αντίσωμα κατά της ημικρανίας εγκρίθηκε στις ΗΠΑ τον Μάιο του 2018 και ακολούθησαν άλλα δύο, με έγκριση και στις ΗΠΑ, και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και σε άλλες χώρες, όπως Ελβετία και Αυστραλία. Άλλο ένα μονοκλωνικό αντίσωμα βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε φάση δοκιμών.

Το πρώτο φάρμακο της κατηγορίας που κυκλοφόρησε έχει την εμπορική ονομασία Aimovig και περιέχει το μονοκλωνικό αντίσωμα erenumab. Μάλιστα, οι κλινικές μελέτες του συγκεκριμένου φαρμάκου διεξήχθησαν και στην Ελλάδα και έτσι, με το συγκεκριμένο φάρμακο, υπάρχει εμπειρία σε εξειδικευμένα κέντρα στη χώρα μας από το 2015 περίπου. Στις κλινικές μελέτες σε χρόνια και επεισοδιακή ημικρανία, η χρήση του Aimovig είχε ως αποτέλεσμα σημαντική μείωση στη συχνότητα της ημικρανίας, αλλά και στη χρήση αναλγητικώνΕπίσης, μια ειδική μελέτη που επίσης έγινε και σε ερευνητικά κέντρα της χώρας μας, σε ασθενείς που δύο ως τέσσερεις προηγούμενες κλασσικές προφυλακτικές θεραπείες είχαν αποτύχει έδειξε ότι οι ασθενείς που έλαβαν Aimovig είχαν σχεδόν τριπλάσια πιθανότητα να μειώσουν τις ημικρανίες τους κατά το ήμισυ σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο (μελέτη Liberty). Συνολικά, η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια του Aimovig έχουν εκτιμηθεί σε περισσότερους από 3.000 ασθενείς, συμπεριλαμβανομένης της μελέτης Liberty και μιας συνεχιζόμενης ανοικτής επέκτασης διάρκειας έως και πέντε ετών. Στις κλινικές μελέτες του Aimovig, οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν οι αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης και η δυσκοιλιότητα. To Aimovig χορηγείται μία φορά το μήνα, σε μία υποδόρια ένεση με δόση 70mg ή 140mg. 

Μονοκλωνικά αντισώματα κατά της ημικρανίας- Aimovig, Ajovy, Emgality

Η κυκλοφορία του Aimovig στην Ελλάδα ξεκίνησε στις αρχές του 2019. Ωστόσο, για την ώρα το φάρμακο είναι διαθέσιμο μόνο για αγορά (ιδιωτικά ή μέσω ιδιωτικής ασφάλειας), καθώς ο δημόσιος ασφαλιστικής φορέας (ΕΟΠΥΥ) ακόμη δεν έχει αποφανθεί αν θα το αποζημιώνει ή όχι. Η απόφαση αυτή αρχικά αναμενόταν πως θα έχει ληφθεί πριν το τέλος του 2019, ωστόσο έχει μετατεθεί χρονικά, μάλλον για το 2021. Καθώς το κόστος του φαρμάκου είναι υψηλό (η τιμή πώλησης στα φαρμακεία είναι της τάξεως των περίοπου 500€ το μήνα, ανάλογα με τη δόση), δυστυχώς, αυτή τη στιγμή η πλειονότητα των ημικρανικών αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να έχει πρόσβαση στη θεραπεία με το Aimovig. 

Το δεύτερο μονοκλωνικό αντίσωμα κυκλοφόρησε στην Ελλάδα τον Ιούνιο του 2020 και ονομάζεται Ajovy (μονοκλωνικό αντίσωμα fremanezumab, χορηγείται με μορφή μίας υποδόριας ένεση κάθε μήνα ή τριών ενέσεων, μία φορά κάθε 3 μήνες). Eκτιμάται πως μέσα στο 2020 θα κυκλοφορήσει και στη χώρα μας και το Emgality (μονοκλωνικό αντίσωμα Galcanezumab, θα χορηγείται μία φορά το μήνα). 

Έτσι, δεν αποκλείεται η απόφαση για το αν θα χορηγούνται μέσω ΕΟΠΥΥ να ληφθεί ταυτόχρονα, τελικά, και για τα τρία αυτά φάρμακα. Βέβαια, εφόσον εγκριθεί η αποζημίωση τους από τον ΕΟΠΥΥ, θεωρείται βέβαιο ότι αυτό θα γίνεται υπό όρους, όπως ότι θα αφορά ασθενείς με τεκμηριωμένο πρόβλημα σοβαρής ημικρανίας, στους οποίους δύο ή και περισσότερες προηγούμενες προσπάθειες προφυλακτικής θεραπείας έχουν αποτύχει. Ωστόσο, αυτό το θέμα προφανώς και ακόμη δεν έχει ξεκαθαρίσει.

(Τελευταία ενημέρωση του άρθρου όσον αφορά διαθεσιμότητα στην αγορά, τιμές και κατάσταση έγκρισης από ασφαλιστικά ταμεία: Αύγουστος 2020).

Δείτε παρακάτω κάποιες πληροφορίες για τα μονοκλωνικά αντισώματα σε αποσπάσματα από τηλεοπτικές εκπομπές ή διαδικτυακά σεμινάρια.

Σκοπός του headaches.gr είναι η παροχή γνώσεων για τους πονοκεφάλους με τρόπο απλό και κατανοητό για όλους και όχι η παροχή εξειδικευμένων και δυσνόητων ιατρικών πληροφοριών.

Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Copyright © 2020 Headaches.gr. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος.