Τα μοναδικά επιστημονικά στοιχεία που έχουν δημοσιευτεί από την Ελλάδα με θέμα την αθροιστική κεφαλαλγία, όσον αφορά την κλινική εικόνα, τα επιδημιολογικά στοιχεία αλλά και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Έλληνες ασθενείς με αθροιστική κεφαλαλγία στη διάγνωση και αντιμετώπιση του προβλήματος τους, δημοσιεύτηκαν το 2017 στο Journal of Headache and Pain με τίτλο "Η αθροιστική κεφαλαλγία στην Ελλάδα- μια μελέτη κλινικής και επιδημιολογικής παρατήρησης σε 302 ασθενείς" (πρωτότυπος τίτλος: "Cluster headache in Greece: an observational clinical and demographic study of 302 patients"). 

Όπως αναφέρθηκε ήδη, πρόκειται για το πρώτο και μοναδικό ως τώρα άρθρο από την Ελλάδα με θέμα την αθροιστική κεφαλαλγία που δημοσιεύτηκε σε διεθνές επιστημονικό περιοδικό. Για τον συγγραφέα, η συγκεκριμένη εργασία, την οποία συνέγραψα σε συνεργασία με τον κορυφαίο Αμερικανό Καθηγητή Δρ. Alan M. Rapoport, αποτελεί κάτι που σκεφτόμουν ήδη από τα χρόνια της ειδικότητας και μια προσπάθεια σχεδόν 10 ετών για τη συλλογή των δεδομένων. Στην προσπάθεια αυτή, ήθελα ειλικρινά να ευχαριστήσω τους εκατοντάδες ασθενείς με αθροιστική κεφαλαλγία που μπόρεσα να συναντήσω, να εξετάσω και -ελπίζω- να βοηθήσω.

74604654 10218575711518181 2131771635429015552 o
Η προσπάθεια αυτή οδήγησε σε μια δημοσίευση με στοιχεία αναλυτικά και πλήρη που κάλυψε -πιστεύω- τα κενά και τις λαθεμένες αντιλήψεις που υπήρχαν στο θέμα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, όπως για παράδειγμα ότι η αθροιστική κεφαλαλγία δεν αφορά τις γυναίκες ή την παρωχημένη άποψη πως αφορά μόνο λίγες εκατοντάδες ασθενείς στη χώρα μας, με μια συχνότητα που τα παλαιά βιβλία ανέφεραν ως 1 στους 10.000 ανθρώπους και που στην πραγματικότητα είναι τουλάχιστον δεκαπλάσια.

Ορισμένα ενδιαφέροντα σημεία του άρθρου αυτού, όπως συνοψίζονται την περίληψη του, είναι τα εξής: 

1. Η αθροιστική κεφαλαλγία, παρά την διαδομένη αντίθετη άποψη, μπορεί να εμφανιστεί για πρώτη φορά σε παιδική ή και εφηβική ηλικία (η μικρότερη ηλικία έναρξης που καταγράφηκε ήταν τα 8 έτη). 

2. Οι περισσότεροι ασθενείς με αθροιστική κεφαλαλγία στην Ελλάδα παραμένουν με λαθεμένη διάγνωση ή χωρίς διάγνωση για πολλά χρόνια. Ο μέσος όρος, από την έναρξη της νόσου ως τη διάγνωση ήταν 7,2 χρόνια, ενώ το μεγαλύτερο διάστημα νόσου που καταγράφηκε χωρίς να έχει τεθεί η διάγνωση ήταν 45 χρόνια. Το 80% των ασθενών, είχαν επισκεφθεί κατά μέσο όρο 3,5 γιατρούς, πριν τεθεί η σωστή διάγνωση.

3. Ακόμη και σε περιπτώσεις ασθενών που είχαν φτάσει σε διάγνωση, η διεθνώς ενδεδειγμένη αγωγή είχε συστηθεί μόνο σε περίπου έναν στους τρεις. Δυστυχώς, μεταξύ των 302 ασθενών, σε 42 περιπτώσεις καταγράφηκε πως είχαν υποβληθεί σε επεμβάσεις (χειρουργικές σε μύτη, ιγμόρεια, διάφραγμα, αυχένα ή οδοντιατρικές) καθώς είχε θεωρηθεί πως η κεφαλαλγία τους οφειλόταν σε τέτοια προβλήματα. 

4. Παρά το ότι η εικόνα συνήθως είναι τυπική, δεν είναι σπάνιες κάποιες ατυπίες όπως η αλλαγή πλευράς του πόνου (12,6%), η εντόπιση της μέγιστης έντασης πόνου εκτός της "τυπικής" περιοχής (δηλαδή, μάτι, κρόταφος, μέτωπο) στο 10,2%, η ύπαρξη "ημικρανικών" συμπτώματων (ενόχληση από φως, ήχους, ναυτία έμετος) σε σημαντικό ποσοστό

5. Η αναλογία ασθενών με χρόνια αθροιστική κεφαλαλγία, της χειρότερης μορφής της νόσου, ήταν ένας στους πέντε, ενώ το ποσοστό των γυναικών ήταν 1 στους 3.5 ασθενείς.

Το πρωτότυπο άρθρο, πλήρες στοιχείων, είναι διαθέσιμο σε όλους -στα αγγλικά που είναι και η γλώσσα που γράφτηκε-, στο Ιατρικό Περιοδικό The Journal of Headache and Pain.